Şahin Artan - Çizgiromanın ‘’ Kötü Kızlar’’ı (Sabah Magazin 10 Kasım 1996)

abboritta

Süper Üye
12 Ara 2020
1,389
14,445
jaVQ5axm_o.png
Yaklaşık yüz yıl boyunca erkeklerin egemenliğinde kalan çizgi roman evreni şimdi kadın kahramanlar tarafından istila ediliyor. Süper modeller kadar güzel ve en az erkek kahramanlar kadar güçlü bu Amazon savaşçılar, özellikle genç çizgi roman okurunun gözdesi. ABD Best seller listelerinde başı çeken ‘’ Lady Death’’, ‘’ Shi’’, ‘’Dawn’’, ‘’Angela’’, ‘’ Glory’’, ‘’ Lady Rawhide ‘’, ‘’ Vampirella ’’, ‘’ Avengelyne ‘’, ‘’ Barb Wire ‘’, ‘’ Tank Girl ‘’ gibi yayınlar sayesinde çizgi romana yıllardır ilgisiz kalmış kadın okur da nihayet kazanılmış durumda.

d6jTc5Up_o.jpg
1995’de 100. Yılını dolduran çizgi roman sanatı bugüne kadar sayısız kahraman üretti: Superman, Batman, Spider-man, Conan, Tin Tin, Asterix, Lucky Luke(Red Kit), Tex, Hulk, Martin Mystere, Alaska, Thor ve daha niceleri...Bunların tümü de güçlü kuvvetli ve zaman zaman da çeşitli doğaüstü yeteneklerle donanmış erkeklerdi. Ve aralara sıkışmış tek tük kadın kahramanların esamesi bile okunmuyordu uçsuz bucaksız çizgi roman evreninde. Oysa şimdi kadınlar bu evreni ele geçirmek üzere. Dünya çizgi roman pazarının tartışmasız merkezi ABD’de tam bir ‘’ kadın kahraman ‘’ patlaması yaşanıyor bu zamanlarda.

Hem de ne kadınlar. Süper modeller kadar güzel, vücutlarını alabildiğine teşhir eden seksi kostümler içinde, en az erkek kahramanlar kadar tehlikeli birer savaş makinası...

Yeni nesil Amazonların anneleri, anneanneleri, yani yıllardır erkeklerin arasında sıkışıp kalmış kadınlar, bu akımın öncüleri aslında. En eskilerden biri olan ‘’Wonder Woman’’, Türk çizgi roman okurunun yabancısı olmadı ‘’ Vampirella’’, ‘’Hulk’’ ın dişi versiyonu olan ‘’ She-Hulk’’ ve soğukkanlı bir katil olan ‘’Elektra’’ en tanınmışları bunların..Şimdikiler ise, bu öncü karakterlerin özelliklerini tek başlarına kendilerinde toplamış gibi; Wonder Woman’ın gücü, Vampirella’nın seksiliği, Elektra’nın acımasızlığı...ABD’de kullanılan yaygın deyimiyle: ‘’ Bad girls ‘’, yani ’’ kötü kızlar ‘’!

Satışları artırmak, çizgi roman dünyasına yeni bir soluk getirmek için durmadan kafa yoran yayıncıların ’’ kötü kızlar‘’ ı piyasaya sürerek ne kadar isabetli bir strateji izledikleri ise ’’Best Seller‘’ listelerinde ortaya çıkmış durumda. Birkaç ay önce açıklanmış ’’Top 10‘’ listesinde tam 5 ‘’kötü kız‘’ çizgi romanı bulunyor. ABD’deki yüzlerce satış noktasından alınan satış verileri göz önünde bulundurularak hazırlanan listedeki bu çizgi romanlar şunlar : ‘’ Lady Death’’, ‘’ Shi’’, ‘’Dawn’’, ‘’Angela’’, ‘’ Glory’’.

’’Lady Rawhide‘’, ’’Vampirella‘’ (hala eskisi kadar güzel ve tehlikeli), ‘’ Avengelyne ‘’, ’’Barb Wire‘’(Pamela Anderson’un başrolünü oynadığı filmi ülkemizde gösterimde), ’’Tank Girl‘’(onun da filmi çevrildi), ’’Tomoe‘’, ’’Ghost‘’ gibi bazı başkaları da pekçok ünlü erkek kahramanı sollamış durumda listelerde.

vvGJgeST_o.jpg
Bu arada, çizgi roman evreninde 1970’lerden, özellikle de 1980’lerden beri yetişkinlere yönelik ürünler de bulunmakta. Hatta şu anda sadece yetişkinlere yönelik olup üzerinde bunu belirten bir ibare taşıyan çok sayıda yayın var, ’’Kötü Kız‘’ çizgi romanlarının ise yetişkinler değil, daha çok gençler tarafından alındığı ve beğenildiği saptanmış durumda.

Öykü ve çizgileri pek de ’’sofistike‘’ sayılmayacak, daha çok hareket ve yüzeysel bir cinselliğin ön plana çıktığı bu çizgiromanları genç erkekler kadar genç kızlar da alıyor üstelik. Bu ilginç, çünkü yıllardır tüm dünyada çizgi roman okurunun ezici bir oranla erkeklerden oluştuğu biliniyor. Yeni akım böylelikle bir türlü ulaşılamayan bir kitleyi de dahil etmiş durumda piyasaya.

‘’Kötü Kızlar’’ın çizgi roman evreninde ağırlıklarını giderek daha çok hissetirmesi toplumsal/kültürel gelişmenin doğal bir sonucu belki

‘’Kötü Kızlar’’ı tanıyalım

Lady Death, ‘’ Ölüler Diyarı’’nın hakimi bu beyaz tenli güzel, ABD çizgi roman piyasasının en çok aranan ‘’kötü kız’’o. Bunun da nedeni, Lady Death’in öykü ve çizgileri açısından benzerlerinden çok daha kaliteli bir çizgi roman oluşu.
Shi, Japon döğüs sanatlarının ustası Ana Ishikawa’nın öyküsüsn yer aldığı Shi, William Tucci tarafından yazılıp çiziliyor. Hayatta kalabilmesi için birbirinden dişli rakiplerini yenmesinden başka çaresi yok.
Dawn, ‘’Kızıl saçlı güzel’’ efsanesinin çizgi roman versiyonu. Muhteşem vücudunu saymazsak, tipik görsel özelliği yanaklarından aşağı süzülen göz makyajı. Güçleri sınırsız, erkek arkadaşı ise ‘’ölümüne’’ sadık!
Glory, Olağanüstü güçleri olan bir başka ‘’kötü kız’’. ‘’Brigade’’ grubunun üyerlerinden. Usta yazar çizer ikilisi, Jo Duffy’yle Mike Deodata Jr.’in imzalarını taşıyor.
Lady Rawhie, Zorro’nun kadın versiyonu. Kırbacı elinden düşmüyor ve daracık kırmızı mayosunun içinde Penthouse’dan fırlamış bir orta sayfa güzelini andırıyor. Bildiğiniz ‘’lady’’ lerle uzaktan yakından ilgisi yok anlayacağınız.

CKR7oozO_o.jpg
Kadının giderek aktifleşmesi...Erkeğin pasif değil aktif, hayatın yükünü onunla birlikte omuzlayabilecek kadınlara duyduğu özlem...Ahlaki değerlerin yeniden yapılanmasıyla eski değerlerin yıkılması, cinselliğin kıyafet ve tavırlarla özgürce vurgulanmasının artık ‘’ ayıp’’ değil, tam tersi ‘’ olağan ‘’ hatta ‘’ zorunlu ‘’ sayılması...

Litelerde başı çeken ‘’Lady Death’’ adlı çizgi romanın yayıncısı Chaos Comics’in yöneticisi Francisca Pulido, ‘’Lady Death’i izleyen geniş bir kadın okur kitlesi var’’ diyor. ‘’Nihayet, olağanüstü seksi olmasına karşın erkeklerin cinsel baskılarına boyun eğmeyen bir kadın kerakteri var çünkü...’’

‘’Action Girl’’ adlı bir başka çizgi romanın yaratıcısı Sarah Dyer ise, ahlaki ölçütler açısından kadın karakterlerin, erkek karakterlere oranla çok daha özgürce tasarlanabildiğini söylüyor: ‘’ Kadınların kostümleri çok daha açık saçık. Erkeklere asla o tür kostümler giydiremezsiniz...’’

Ama kadın kahramanların yükselişlerine farklı, olumsuz gözle bakanlar da var. Bunlardan biri, ABD çizgi roman pazarının deneyimli isimlerden Jphn Ostrander. ‘’ Yeni kadın karakterlerin çoğu birbirine benziyor’’ diyor Ostrander. ‘’ Hepsi de birer süper model gibi. Bedenlerine yapışan kostümler giyiyorlar, kafalarından daha büyük göğüsleri var ve sivri topuklu pabuçlarının üstünde durmaya çalışarak döğüşüyorlar. Bu işin böyle yürüyeceğini sanmıyorum...’’

8AgrYTTQ_o.jpg


Bakmayın siz onun böyle kötü kötü göz süzdüğüne.
Bilumum Japon döğüş sanatlarının usası Ana Ishikawa’nın
hayatta kalabilmek için habire kılıç sallamaktan
ve birbirinden dişli rakiplerini yenmekten başka çaresi yok.
Ana’nın ilginç öyküleri, ‘’Top 10’’ listelerinin müdavimi ‘’ Shi’’ de yayınlanıyor.
Aslında yeni kadın tipi, yukarıda adı geçen ürünlerin dışında da etkilemiş durumda çizgi roman evrenini. ‘’ Kötü kız’’ tiplemeleri heryerde, erkek kahramanların başı çektiği yayınlarda da giderek yaygınlaşıyor. Efsanevi yazar/çizer Frank Miller’in ‘’Sin City’’(Günah Şehri diye çevrilebilir.) dizisi bunlardan biri. Miller’in Sin City adlı hayali şehrinde tümüyle kadınlar tarafından kontrol edilen bir bölge var. Fuhuş başta olmak üzere pekçok yasadışı ‘’ eğlence ‘’nin merkezi olan bu bölgede sokak kadınlarının kanunları geçerli. Polis bile buraya izinsiz giremiyor. Ve bu birbrinden güzel kadınlar kanunlarını çiğneyen biri çıktığında bir anda tepeden tırnağa silahlı birer savaşçıya dönüşüyorlar. ‘’Yargıç’’ da onlar oluyor, ‘’cellat’’da.

Wwjy57Yh_o.jpg

Efsanevi çizgi roman sanatçısı Frank Miller’in kaleminden bir ‘’kötü kız’’(yukarıda)...
Miller’in hayali şehri ‘’Sin City’’de koca bir bölge tümüyle böyle savaşçı kızların kontrolünde.
Kanunları onlar yapıyor, onlar uyguluyor!..Yıllar öncesinden bir kare (solda), çizgi romanda
kadının nereden nereye geldiğini çok daha iyi anlamamızı sağlayabilir.
Ünlü ‘’Fantastic Four’’ grubunun üyesi Reed Richards’dan Sue’ye:’’Şükürler olsun iyisin canım...’’
Yetişkinlere yönelik ürünler yayınlayan DC Vertigo’nun ‘’Witchcraft’’ında ise üç cadı, binlerce yıl önce bir kadına tecavüz eden erkekten intikam alıyor. Aynı erkek çeşitli yüzyıllarda defalarca hayata geliyor ve intikam birbirinden korkunç biçimlerde defalarca alınıyor.

Çizgi roman evreninde kadnların bugün ulaştıkları noktayı daha da ileri götürüp götüremeyeceklerini söylemek için henüz erken. Pekçok yayıncının görüşü, buna okurun tepkisinin belirleyeceği. Yani kadın kahramanlar çok satmaya devam ettiği sürece sorun yok. Bu durumda yeni karakterler, yeni yayınlar birbirini izleyecek şüphesiz.

Ama bugünkü ‘’kadın kahramanlar fırtınası’’ zamanla durulsa bile artık eskiye dönüş yok. Gerçek hayatta olduğu gibi çizgi roman evreninde de kadınların nasıl bir güç ve etkiye sahip olabildiğini herkes gördü bir kez.

0w1s04NP_o.jpg
Bugünkü akımın öncüsü, ‘’ Wonder Woman ‘’
1938’de yayınlanan Superman ile 1939’da yayınlanan Batman, ABD çizgi roman endüstrisinin ilk süper kahramanlarıydı. Onları birkaç yıl arayla izleyerek 1941’de çizgi roman evrenine katılan Wonder Woman karakteri, bugünün savaşçı kızlarının yolunu açmış oldu bir anlamda. Bir erkek, Dr. William Moulton Marston tarafından yaratılan bu ilk olağanüstü kadın için yaratıcısı ölümünden bir süre önce, 1947’de şunları yazmıştı: ‘’Kadınların üstün özellikleri bugünne kadar hep hor görüldü. Bu durumu telafi etmek için yapılması gereken, aynı anda hem bir süper erkeğin gücünde, hem de iyi ve güzel bir kadının çekiciliğinde kadın kahramanlar yaratmak... Dr. Marston’un bu vasiyeti şimdi fazlasıyla yetine getirilmiş durumda. Ufak bir ayrıntı dışında. Şimdiki dişi çizgi roman kahramanları, süper bir erkeğin gücünce ve güzel bir kadının çekiciliğinde, ama pek de iyi sayılmazlar!​
 
Üst