Milliyet Sanat - Yeni Dizi Sayı 20 - 15 Mart 1981

funghu

Kıdemli Üye
13 Şub 2021
1,008
14,141
İstanbul
qz8n6ex.png
e3rzfof.png

 

dedo11

Onursal Üye
8 Nis 2013
2,472
7,344


Sayın funghu ;


"Beni ilk etkileyen Louvre'daki eski Mezopotamya ve Mısır sanatı oldu. Ondan da Rodin tabi. Rodin Rönesans'tan sonra heykelde en büyük olay... Zaten öğrenciyken de Rodin hepimizin piri idi. Başka heykeltraşlar da vardı ama biz gençlik romantizmi içinde Rodin'e hayrandık.
Hümanizma cereyanında edebiyatta Balzac'lar, Zola'lar ne idiyse, heykelde de Rodin oydu.
............
..... İşgal zamanında, Paris'te parasızlık
Fikret'in canına tak etmiş ne yapsın, düşünmüş taşınmış sonunda, guaşlarından birini almış Picasso'ya gitmiş. Üstad demiş, sen ressamsan ben de ressamım, üstelik de aç bir ressamım, üç gündür yemek yemedim. Sana bir resim getirdim, bunu satın alacaksın! Picasso resme bakmış , çok beğenmiş, ben para verip resim satın almam, ama istersen değişelim, demiş ve çıkarmış nefis bir yağlı boya vermiş Fikret'e... Tabii bizimki onu yok pahasına acele satıvermiş gitmiş...
Abidin Usta'ya gelince ; galiba ortaokul öğrencisiydim, bir gün Abidin Dino'nun bir resmini görmüştüm ve bu resim beni ilk düşündüren, düşünmeye zorlayan resim olmuştur. Abidin'in nasıl bir insan olduğunu tarif edebilmem için küçük bir hikaye anlatmalıyım : Şükrü Kaya zamanın içişleri bakanıdır. Kışın bir Moskova yolculuğu dönüşü, Taksim'de Çallı İbrahim'e rastlar. Üzerinde astragan kürk yakalı şık bir palto vardır. Çallı'ya şakayla : Çallı paltoya bak paltoya! der. Çallı da altında kalır mı, ceketinin altında gömleğinin düğmelerini kopartırcasına açar, göğsüne eliyle vurarak : Şükrü, adama bak adama! der. Ben bu hissi oldukça ender duydum insanlarda... Yani gömleğini açtın mı içinde insanı görebilmek. İşte Abidin böyle bir insandı."

Bu satırlar Güneş Karabuda'nın yaptığı söyleşide yanıt veren İlhan Koman'ın sözlerinden...
Vargı : Kim İlhan Koman ? Buna bu sayıda İlhan Koman üzerine yazan Yaşar Kemal'in yazısının başlığında yanıt veriyor : "İlhan Koman ya da Heykelde Şiir"
Ressam Çallı'ı gibi "ADAM" a ne kadar ihtiyacımız var , bir bilseniz...
Picasso ile resim değiştokuşu yapan Fikret ; ünlü mü ünlü ressamımız Fikret Mualla'dır.

Her sanatçı her insana ayrı , ayrı şeyleri anımsatır. Bana İlhan Koman neyi anımsatıyor?
Ankara'da ilk gökdelen olan var ya hani Kızılay'da tam Dörtyol üzerinde , altında GİMA ve PTT olan o bina var ya işte o binanın adı EMEK İşhanı idi. O binanın hemen Gima girişinin üst kısmındaki düzalanda İlhan Koman'ın bir eseri vardı... Sonra gizli bir eller (o ellere emir verenler yok olsun!) o eseri duvardan kazıtıp yok etti...
O gökdelen Ankara'nın ilk gökdeleni idi ve Ankara'da GÖKDELEN denildi mi o bina anılırdı (İstanbul'da da gökdelen dendi mi İstiklal Caddesindeki "ODAKULE" bilinirdi. Şimdi....?) Ankara'daki Gökdelen , Millet Meclisinin yankarşısındaki Ankara Oteli , Ulustaki Stad Oteli , TÜBİTAK Binasının yanındaki Emek İşhanı da , onlarca Hastahane de Emekli Sandığınındı. Yani memurların emekli sandığı tarafından yaptırılmış ve mülkü ona aitti. Bizlerin emekli sigorta pirimlerinden yapılmıştı. Yani onlarca hastane , onlarca otel ve işyeri vb nin mülkü bizlerindi. Ne oldu? Ne oldu? Ne oldu? Bize ait olan mülkler bize danışılmadan tümü eşe dosta üç kuruşa satıldı (peşkeş çekildi demiyeyim artık.) Sadece biz memurların onlarca hastanesi satıldı , kapatıldı da Sigortalar kurumunun yani işçilerin kendi pirimleri ile yaptırılmış onlarca Sigorta hastaneleri de aynı akibete uğradı..... Bir gün bunlar detaylı yazılacak , muhasebesi yapılacak elbet...

Emeğine ve paylaşım isteğine teşekkür ederim....





 

eankara

Onursal Üye
24 May 2010
1,556
9,665
Sabah saatlerinde Sn. @funghu 'nun paylaşımı ve de arkasından Sn. @dedo11 'in yazdıkları, güne sanatla başlamama neden oldu, çok da iyi oldu ! Her zaman olduğu gibi, dostların paylaşımlarına bakmak amacıyla , diğer mesajları okumaya geçecektim, ama bu kez olmadı ! Ben de bir şeyler yazayım dedim. Zira, Sn. @dedo11 'in '' Rodin Rönesans'tan sonra heykelde en büyük olay '' cümlesi, bu mesajı yazmama neden oldu ! Gerçekten de Rodin, heykel sanatının tartışılmaz zirvelerinden.

Rodin'in '' Düşünen Adam '' heykeliyle henüz kısa pantalonlu çağımda tanışmamın nedeni, rahmetli ağabeyimin '' Güzel Sanatlar Akademisi ''nin heykel bölümünde eğitim görmesi mi , tam olarak hatırlayamıyorum. Ama , kelimenin tam anlamıyla '' vurulmuştum '' !
Ağabeyimin , bu heykeldeki beden orantılarının , sanatçı tarafından, izleyeni etki altına almak için, bilhassa yanlış yapıldığını, örneğin ellerin olması gerekenden daha büyük olduğunu söylediğini net hatırlıyorum ama. Aslında bu durum hiç de dikkatimi çekmemişti, zira Rodin'in muhteşem eseri ne zaman baksam, beni hayal dünyasına alıp götürmüştür. Sonra, '' Öpücük '' başta olmak üzere , sanatçının diğer heykellerini keşfettim. '' Öpücük '' de üzerinde durulması gereken heykellerden. Sadece form olarak değil, esin kaynağının Dante gibi bir sanatçı olması bile , konunun önemini ortaya koyuyor. Öpücük konusunu sanat tarihinde çok eserde görüyoruz ama, usta ressam Klimt'in aynı isimli tablosu olmak üzere, Rodin'in '' Öpücük '' heykeli, bu konuyu ele alan bence en başta gelen eserlerden. Rodin hakkında diğer heykellerini de konu edinecek olursam, bu mesaj alanını gereksiz uzatmış olacağım. Ama, şunu yazmam benim açımdan önemli; Rodin hakkında bir çok yazı bugün de yazılıyor, bu yazıların çoğunda '' erotik '' olduğu üzerinde duruluyor. Ben de, Sn. @dedo11 ile , '' erotizm '' özelliği yerine '' hümanizm '' in belirtilmesinin daha yerinde olduğunu düşünüyorum. Ayrıca, zaman zaman net alanında da görülecektir, en sevilen heykel sanatçıları içinde Michelangelo ( özellikle '' Pieta ''sı muhteşemdir ) ve de Rodin'in hep en başlarda bulunması tesadüf değil tabii.

Mesajımı uzatmayayım ama, gerek dergi yazıları gerekse de Sn. @dedo11 'in mesajını okurken, farklı konular, sanatçılar zihin dünyamda canlandı. 20 yıl boyunca bir teknede yaşayan, başlıca heykel sanatçılarımızdan ( '' Akdeniz '' heykeli ne müthiştir, İstanbul yıllarımda her önünden geçtiğimde bakmaya doyamazdım ! ) , hem sanat alanında önemli resimler yapan , hem de '' medyatik olmayı her daim becermiş olan '' Dali ( yaşadığı yıllarda her akla gelen ünlü ile fotoğrafı vardır ! ) , Atamız ile aynı sofrayı paylaşma şansına erişen ressamımız Çallı, benim için ayrı yeri olan, özellikle '' Guernica '' sı ile Picasso ( bence de o resminin oluşmasının esas nedeni faşist güçler ) , '' Mutluluk ''un ve de '' Kuvayı Milliye ''nin ressamı Abidin Dino, renk cümbüşü figüratif resimleriyle Fikret Mualla , şüphesiz ayrı ayrı yazı konuları. Yazılacak çok şey var .

Dergi paylaşımı için Sn. @funghu 'ya, her zamanki gibi değerli yorumu için Sn. @dedo11 'e çok teşekkür ediyorum.
 
Üst