İnsanoğlu ve Haberleşme
Haberleşmenin tarihçesi insanlığın başlangıcı ile birlikte günümüze değin çeşitli gelişmelerle süre gelmiştir. İnsanoğlu, daima mesajlarını daha uzak mesafelere hızlı bir şekilde iletebilmek amacıyla çeşitli yöntemler kullanmıştır. Bunlara en belirgin örnekler amaçla duman işareti, aynalar, davullar ve taşıyıcı güvercinlerdir.
Fakat telefonun tarihçesi insanoğlunun tarihçesi düşüldüğünde oldukça yenidir. Telefon hakkındaki ilk önermelerin 1627 yılında Franci Bacon tarafından ortaya atıldığı varsayılmaktadır. Ancak kendisinin New Utopia adlı eserinde bahsettiği yöntemin boru şeklindeki bir tüpten sesin iletilmesi fikri olduğu anlaşılmıştır.
Gerçek anlamda telefon tekniği elektriksel çağın başlangıcına kadar icat edilemedi. O zaman bile telefonla konuşmak o kadar cazip bir olay değildi. Bir telefonu oluşturmak için gerekli elektriksel prensipler ancak 1837 yılında öğrenilebildi. Fakat konuşmanın elektriksel olarak iletilmesi fikri Bourseul tarafından 1854 yılında önerildi. Bu fikir ancak 22 yıl sonra 1876 yılında gerçeğe dönüşebildi.
Da Vinci uçmayı, Jules Verne uzay yolculuklarını hayal ederken, insanlık yüzyıllarca bir konuşmayı gerçekleştirebilmenin hayalini kurdu.
Telefon tarihi düz bir çizgiyi takip etmez; çoğu elektriksel gelişmelere ve bazılarıda tesadüflere dayalı olaylar zinciridir.
NİÇİN ANAHTARLAMA
Haberleşme teknolojisinde en önemli unsur anahtarlamanın gerekliliğidir. İki aboneyi birbirine bağlamak için tek hat gerekli iken 5000 abone için { n x (n-1) / 2 } 12.497.500 hatta ihtiyaç vardır. Bu da hiç de ekonomik olmayan bir durumdur. Anahtarlamasız sistemde 5 abonelik bir bağlantı için 10 hatta ihtiyaç duyulur.HABERLEŞMENİN TARİHÇESİ
1729 İngiliz kimyacı Stephen Gray bir bakır tel üzerinden elektriği iletmeyi başardı. 1746 Dutchman Pieter van Musschenbroek ve Alman Ewald Georg von Kleist static elektriği depolamak için bir nevi batarya geliştirdiler.
1753 Fizikçi Charles Morrison elektriğin mesaj iletebileceğini ve her bir harfin ayrı teller üzerinden iletilebileceğini önerdi.
1800 Bir çok bilim adamının bireysel çalışmaları ile yaratmaya çalıştığı ilk pil; Alessandro Volta tarafından üretildi. Bu olay telefon ve telgraf sistemleri için büyük bir gelişmeydi.
1820 Danimarkalı fizikçi Christian Oersted elektrik gücünün ve haberleşmenin geliştirilmesinde ihtiyaç duyulan elektromanyetiğin ilk sunumunu gerçekleştirdi
1821 Michael Faraday, Oersted’in deneylerini tersine çevirerek küçük akımlarla kalıcı elektromanyetiğin gerçekleştirilebileceğini kanıtladı ve dünyanın ilk elektrik motorunu üretti. Böylece mekanik enerji elektriksel enerjiye dönüştürülmüş oldu.
1830 Amerikalı bilim adamı Prof. Joseph Henry elektriksel sinyali iletmeyi başardı. Aynı zamanda randımanlı bir elektromanyetik indüksiyonu gerçekleştirdi.
1837 Samuel Morse Faraday’ın inductans ve elektromanyetik üzerine yaptığı çalışmalarda esinlenerek nokta ve çizgilerden oluşan kod sistemine dayalı (Morse alfabesi) ilk telgrafı icat etti.
1861 Johann Phillip Reis tarafından gerçek anlamda çalışmayan ilk telefon tamamlandı. Bu konuşmanın yeniden üretilmesi prensibine dayalı bir makine olup, sadece bazı sesleri iletebilmekteydi.
1870 Dünyada hala çalışan bir telefon yoktur. Bir çok bilim adamı telgraf sistemi üzerinde yaptıkları çalışmalarla tek bir tel üzerinden birkaç mesajı iletmeyi başardılar.
1875 Bell; alıcıdan bir takım seslerin geldiğini işittiğinde Watson ile birlikte harmonic telgrafın testlerini yapıyordu.
10.03.1876 Alexander Graham Bell konuşmayı iletmeyi başardı. Henüz daha 30 yaşındaki bu bilim adamı bu iş için sıvı bir iletim ortamından faydalanmıştır.
09.10.1876 Bell ve Watson ortak çalışmaları sonucunda konuşma mesafesini 2 mile kadar çıkarmayı başardılar.
09.07.1877 Sanders, Hubbard ve Bell ilk telefon şirketlerini kurdular
28.01.1878 İlk manuel santral New Hawen,Connecticut’ta servise verildi. Bu santral 8 hat üzerinden 21 telefona hizmet veriyordu.
1891 Amerikalı Almon Brown Strowger ilk otomatik santralı gerçekleştirdi. Bu sistemde her telefonu santrala 5 tel ile bağladı, bu tellerden sadece birinden ses iletimi gerçekleşiyordu. Diğer teller ise santrala aranan numaranın iletilmesi işlevini görüyordu. Örneğin 253 nolu aboneyi aramak için birinci butona 2 kez, ikinci butona 5 kez, üçüncü butona 3 kez basılarak bağlantı sağlanıyordu. Dördüncü buton ise görüşmenin bitirilmesi ,işlevini görüyordu.
1892 Bell ; Amerika’da yaklaşık 240.000 aboneye hizmet veren bir şirket haline geldi.
1901 Almon Strowger’in şirketi Automatic Electric Company tarafından ilk dial telefon sistemi devreye sokuldu.
1906 Lee De Forest elektron tüpünü icat etti. Bu olay telefonla daha uzak mesafelerle görüşme yapılabilmesinin başlangıcı oldu.
1907 AT&T şirketinin araştımacılarından Theodore Vail elektronik yükselticileri geliştirdi.
1915 Elektronik teknolojisindeki gelişmeler sonucunda Amerika kıtasını kateden telefon hattı New York ile San Francisco arasına kuruldu.
1921 Bell System ve AT&T tarafında anahtarlama sistemlerinin geliştirilmesine başlandı.
1927 Uzun mesafeli radyo-telefon sistemi Amerika ile İngiltere arasında servise verildi.
1938 Bell System tarafından crossbar anahtarlama sistemlerinin tanıtımı yapıldı. AT&T firması ise İsveçli bir mühendis olan Gotthilf Ansgarius Betulander ‘in gerçekleştirdiği crossbar anahtarlama sistemi üzerinde çalışmalarını sürdürdü. 1978 yılına kadar çeşitli gelişmelerle Crossbar Santrallar popüleritesini korumuştur.
01.07.1948 Bell System bilim adamları William Shockley, John Bardeen ve Walter Brattein tarafından transistör tanıtıldı. Bu olay telefon endüstrisi ve tüm haberleşme sistemleri için bir devrimdi.
1963 Sayısal taşıyıcı teknikleri geliştirilmeye başlandı.
1965 İlk ticari amaçlı haberleşme uydusu uzaya fırlatıldı. Aynı yıllarda Bell System tarafından 10 yıllık bir planlama ve yaklaşık 4000 kişinin çabalarıyla elektronik anahtarlama hizmete sokuldu.
İlk yarıiletken teknolojisine sahip Elektronik anahtarlamalı sisteme sahip santral Succasunna’da servise verildi.
Bundan sonraki yıllarda teknoloji büyük bir hızla gelişmiş ve günümüze değin çılgın değişimini sürdürmüştür.
1969 Bell Labratuvarında UNIX işletim sistemi yaratıldı.
1972 Data transmisyon hızında 4800 bps’e erişildi.
1981 IBM tarafından kişisel bilgisayarlar tanıtıldı (IBM PC).
1982 Mobil telefonlar insanlığın hizmetinde
1983 Japoya’da ISDN çalışmaları başlatıldı.
1985 Telesekreterli Telefon Makinesi
1988 Kordonsuz Telefon Makinesi
1989 Dünya üzerinde telefon hizmetlerinde faydalanan abone sayısı 496 milyona ulaştı.
1992 İlk Videophone Amerika’da kullanıma sunuldu.
1994 Tüm dünyada telefon abonesi sayısı 609 milyona ulaştı.
1995 Dünya üzerinde yaklaşık 30 milyon kullanıcı İnternette.
1998 Bilgisayar dünyasının en büyük virüsü gündemde “2000 yılı sendromu”
1995 Sayısal Kordonsuz Telefon Cep telefonu
TÜRKİYE ‘DE HABERLEŞME
23.10.1840 Posta Bakanlığı kuruldu.
1847 Telgraf Padişah II.Abdülhamit’in huzurunda tanıtıldı.
1854 İlk telgraf hattının İstanbul-Varna-Kırım arasına kurulması işlemlerine başlandı.
1855 İstanbul-Kırım arasında ilk telgraf çekildi
1909 Ülkemizde ilk manuel telefon santralı 28 hat kapasitesi ile İstanbul’da servise verildi.
11.10.1926 Balkanların ilk otomatik santralı 2000 hat kapasitesi ile Ankara’da servise verildi.
1928 İzmir’in ilk otomatik santralı (2000 hat) servise verildi.
1929 Ülkemizde şehirlerarası görüşme (İstanbul-Ankara) başladı.
1931 İlk milletlerarası görüşme İstanbul–Sofya arasında başladı.
1967 PTT (%49) ve Northern Telekom (%51) ortaklığı ile NETAŞ kuruldu.
Ülkemizde bu tarihten itibaren haberleşme alanında 70’li yılların sonuna kadar dikkat çekici bir gelişme meydana gelmemiştir. Ancak 80’li yılların ikinci yarısından itibaren ise haberleşme teknolojisi ve hizmetleri açısından dünyanın önde gelen devletleri arasındaki yerimizi almaya başladık.
1979 Türkiye Uluslar arası Uydu Haberleşme Organizasyonunda hissedar üye olarak (INTELSAT) ilk yer uydu istasyonunu (AKA-1) hizmete sokmuştur.
1984 İlk sayısal telefon santralı Ankara’da kuruldu (DMS 10-M).
1985 Ülkemizin ilk elektronik kırsal alan santralı (ELİF-1) Denizli’de servise verildi ve aynı yıl içinde sayısal R/L sistemleri devreye sokuldu.
1986 İkinci uydu (EUTELSAT) yer istasyonu (AKA-2), Fiber-Optic kablo sistemleri, Mobil telefon sistemleri(NMT), Telsiz telefon hizmetleri, Video konferans servisi ve Çağrı cihazı (Pager) sistemleri ülkemizin haberleşme alanındaki hızlı gelişiminin ilk göstergeleridir.
1988 Üçüncü uydu (INTELSAT) yer istasyonu (AKA-3) hizmete sokulmuştur.
1989 INMARSAT uydusu üzerinden çalışan ATA-1 ve ATA-2 yer istasyonları hizmete sokuldu. Aynı anda Ulusal Uydu Haberleşme Programı üzerindeki çalışmalar başlatıldı. Ayrıca ilk sayısal kırsal alan santralı olan DİCLE üretildi.
1990 Teletex hizmetleri kullanıma sunuldu.
1991 Kablolu TV hizmeti .
1994 Posta ve telekom hizmetleri ayrılarak Türk Telekomünikasyon A.Ş.kuruldu.
GSM haberleşme teknolojisinin kullanımına başlandı.
Ülkemizin haberleşme alanındaki en büyük adımı bu yıl atıldı; İlk uydumuz TÜRKSAT-1B yörüngesine oturtuldu.
1996 Ülkemizde No:7 işaretleşme sistemine geçiş süreci başlatıldı, ikinci uydumuz TÜRKSAT-1C kullanıma sunuldu ve TURNET hizmete girdi.
1997 ISDN uygulamalarına başlandı.
1998 TEMOS projesi uygulamasına başlanıldı
Kaynak: Bilinmiyor
Tarih: 1999 veya 2000 olabilir.