Zagor'un Türkiye Serüveni

[bakunin]

Zagor Türkiye'de ilk defa 1962 yılında Ceylan Yayınları tarafından yayımlandı. 32 sayı sürecek bu yayın periyodunda Türk okuyucusu Zagor'la tanışıyordu ama onunla tekrar buluşmak için 1970 yılını bekleyecekti. Tom Braks ile çizgi roman yayınına başlayan M.Sezen Yalçıner yönetimindeki Tay Yayınları Zagor'u büyük reklamlarla tanıtıyordu. Dizi, satış olarak önemli rakamlara ulaştığı için 1980 yılına gelindiğinde "Türkiye'nin en çok satan ve okunan dergisi Zagor'dur" biçiminde spotlarla takdim ediliyordu. Zagor Türkiye'de ilk çıktığında 72 sayfa olarak haftalık fasikül formatında yayımlandı, ilk birkaç sayıdan sonra 64 sayfa 4 forma olarak bir yıl boyunca yayınını sürdürdü. Daha sonraki yıllarda önce 48 sonraları da 32 sayfalık fasiküller halinde yayımlandı. Bu fasiküller ayrıca önce dörderli sonra üçerli sayılar halinde tekrar piyasaya sunulmaktaydı. Tay Yayınları fasikül formatını 1980 yılına kadar sürdürdü, daha sonra 98 (ya da 82) sayfalık 15 günde bir yayımlanan ciltler ile 1993'e kadar gelindi.
Gerek fasiküllerde gerekse albüm yayınında hiçbir zaman orijinal yayın sırasına uyulmadı, macera seçimleri tamamen Sezen Yalçıner'ın tercihine göreydi, hattâ öyle ki bazı maceralar Türkiye'de hiç yayımlanmazken bazıları da 4-5 kez tekrarlandı. Haftalık yayımlanması nedeniyle kısa zamanda İtalya'ya yetişen Zagor dergisi 4. senenin sonunda tekrar basımlara başladı, önceki maceralar düzensiz bir şekilde tekrar edildi. 1975 yılında dört sene sürecek ilginç bir metoda başvuruldu. Orijinal sayfayı yanlarından daraltan teknik ekip klasik bir sayfada 6 kare yerine bir sayfada büyültülmüş 4 kare sunuyordu okuyucuya. Böylelikle maceraların yayın süresi de uzatılıyordu, italya'ya yetişmiş olmayı bu şekilde karşılayan yayınevi 1980 yılında albüm formatına geçtiğinde sayfalardaki kare büyültmeyi bırakarak maceraları orijinal sayfa formatı ile vermeye başladı. 1987 yılına kadar 1'den 350 sayıya kadar Türkiye'de siyah cilt olarak tanınan albümlerini yayımladı ve 1988 yılına gelindiğinde yayınevi, Zagor logosunu mavi renge çevirip yeni dizi başlığı adı altında albüm numaralarını sayı 1'e döndürdü. Bu şekilde 103 sayı yayımlandı, periyod ise önce 15 gün daha sonra aylıktı. Mavi diziye başlarken Türkiye'de hiç yayımlanmamış maceraların yayımlanacağı duyurulsa da 10. sayıda ikinci baskı bir macera yayımlandı. Zaman zaman hiç yayımlanmamış, kimi zaman da eski maceraları tekrar eden Tay Yayınları mavi dizinin sonlarına doğru tamamen eski maceraları tekrarlamaya başladı. 1989 yılından sonra tekrar yeni bir dizinin duyurusu yapıldı. Logo altındaki rengin yeşil olması nedeniyle koleksiyoncular tarafından yeşil dizi olarak adlandırılan dizide 28 özel sayı yayımlandı ve tamamı yeni maceralardan oluşuyordu. Doksanlı yılların başında ise Tay Yayınları yerini Ecem yayımlarına bıraktı. Sezen Yalçıner'in torununun ismini taşıyan bu yeni yayınevi ilk defa olarak orijinal kapak kullandı. Aynı dönem (1990-1995) eski maceralardan oluşan seçkiler Büyük Albüm dizisi adı altında bir kez daha tekrar edildi. 56. sayıdan sonra Tay Yayınları çizgi roman yayıncılığını bıraktı.

1996 yılında Ad yayıncılık tarafından Zagor yeniden yayımlanmaya başladı. Üstelik bu yayını orijinal formatın aynısıydı ve kapak resminden iç sayfalara kadar belirli bir kaliteyi taşıyordu. Aylık olarak yayımlanan dizi 2000 yılı Şubat ayında çıkan 36 sayıdan sonra yerini Aksoy Yayınlan'na bıraktı. Aksoy Yayınları'nda da aynı kalite ile çıkan Zagor 12 sayı sürdü. 2001 yılı ortasında, yaşanan ekonomik kriz nedeniyle Zagor, yayınevinin çıkardığı diğer çizgi roman dizileri gibi durduruldu. Aynı yılın sonunda Oğlak Yayınları- Maceraperest Çizgiler Zagor'un İtalya'da yayımlanmış Speciale ciltlerinden 4 maceralık bir seçki yaparak lüks ve "tombul" bir ciltle piyasaya sürdü. Türkiye'de yayımlanan son Za-gor'lar ise 2002 yılının başından itibaren iki ayrı yayınevi (Lal ve Aksoy) tarafından yayımlanan diziler oldu. [Dizi, bugün Lal Kitap tarafından iki ayrı dizi halinde sürdürülmektedir.(2004)]

ORHAN BERENT