Tolga

[bakunin]

TOLGA


İlk kez yaratıcısı Abdullah Turhan'ın elinden 14 Haziran 1971 tarihinde haftalık bir çizgiroman dergisi olarak yayınlanmaya başlayan Tolga adlı tarihi kahramanın geçmişi oldukça farklı rotalar izlemiştir.

Tolga, 'Kerayit Güzeli' adlı bu ilk macerasını aslında Suat Yalaz'ın Karaoğlan'dan önce çizdiği ve prototipi olarak değerlendirilebilecek Kaan başlığında yaşamıştır. 1959'da Akşam Gazetesi sayfalarında ortaya çıkan Kaan'dan 1962 yılı sonunda kopan ve kendi kahramanının maceralarını haftalık bir dergide yayınlamaya başlayan Yalaz'ın yerine, bu başlığı devam ettirmesi için o yıllardaki yetenekli asistanı Abdullah Turhan geçmiştir. Kaan çizgiromanı da Akşam sayfalarından bu dönemden itibaren Uzun Kılıçlı Kahraman başlığını taşıyarak yayınlanmaya başlamıştır. Bu uzun başlık seçilirken Hamit Gündoğdu'nun 1944 yılında Çocuk Haftası için yazdığı aynı adı taşıyan tarihi roman tefrikasından ne derece esinlenilmiştir bilinmez, ancak Turhan'ın güçlü ve dinamik fırçasından yeniden hayat bulan karakter, 1971 'deki periyodik yayınıyla birlikte Tolga adını almıştır.

Yeni 1001 Roman'da Tolga'nın ilk macerasının yer aldığı sayı.

Tolga, sarsılmaz iradesi ve amansız gücüyle etrafa kötülüğün tohumlarını saçan düşmanlara meydan okuyan Orta Asyalı bir Türk kahramanı haline gelmiştir artık. Kaan'a, göre saçlarının rengi iyice açılmış, hatta sarışın olmuştur. Hayvan postundan yelek tarzında bir giysi ve yine posttan yarım boy bir pelerinin üzerine astığı ok sadağı ve elinden düşürmediği kılıcıyla atının terkisinde dimdik oturan Tolga, Kaan'la aşağı yukarı aynı fiziki coğrafyada ve dönemde maceralar yaşamıştır.

1971'de yayına başlayan büyük boy bir Tolga sayısı.

Bütün maceraların senaryosunu da kendisi kaleme alan Turhan, ustası Yalaz'a göre daha çok detaya giren ve arkafondaki atmosferi bu detaycılıkla okuyucusuna daha iyi sunan bir çizim stiline sahiptir. Karakterleri bu nedenden dolayı birbirinden daha rahat ayrılıp, sima olarak hatırda kalır cinstendir. Gerçi Turhan'ın 1978'den sonra çizdiği maceralar tarz olarak biraz daha 'hızlı' ve özensiz üretimlerdir. Bilhassa Tolga'daki kale çizimleri ve güzel kadın figürleri çizerin estetik zevkini ve çalışkanlığını daima ortaya koymuştur. Tolga'nın benzeri tarihi, kılıçlı kahramanlarla arasındaki en belirgin farklardan birisi de şiddet içeren sahnelerin ve kesilen insan uzuvlarının sık görünmesidir. Bu açıdan Tolga, mesela Akbulut Kaan'a oranla 'büyüklere özel' konumunda değerlendirilebilir. Cengiz Han döneminde geçen serüvenlerinde çeşitli işkence yöntemleri de had safhada yer bulmuştur. Günlerce aç bırakılan bir sıçanın kapatıldığı küçük kafesin birinin suratına geçirilmesi veya zalim Karçar tarafından kolu kesilen küçük çocuk Tigin ve intikamı gibi...

1971 ve 1983 yıllarında yayına sürülen Tolga serilerinin ilk sayıları.

Tolga serisi 40. sayısında yayınına bir süre ara verdikten sonra, ilk dört maceranın tekrarlanmasıyla yeniden kaldığı yerden ve Abdullah Turhan'ın sahipliğinde devam etmiştir. Maceraları boyunca önceleri Kelle Batur isimli iri yarı, düşük, uzun bıyıkları olan yaşlı bir savaşçı, Mançu adlı bir başka yiğit Tolga'nın yanında yer alırken, 1978'deki maceralardan itibaren devreye giren tombul görünümlü ve başlığın sürekli mizah unsuru Bodak onun ayrılmaz yoldaşı olmuş ve Aykutluğ'un oğlu olan kahramana eşlik etmiştir. Babası Sarı Saltuk tarafından öldürülen Tolga'yı Pars Barak adlı sağ kolu kesik eski bir savaşçı yetiştirmiştir. Gerek Sarı Saltuk, gerek adamı zenci Toro ve savaşıp durduğu zalim oğlu İorga onun baş düşmanları olarak koleksiyonda yerlerini almışlardır.

Haftalık dergisi olumsuz ekonomik koşullardan dolayı 27 Ocak 1979 tarihinde çıkan 313. sayısıyla yayınına bir süre ara vermiş, başlık Mayıs ayından sonra aylık periyotta ve kaldığı yerden, ancak tekrar maceralarla yayınına devam etmiştir. Aylık periyoda dönen bu seri de 91. ciltte son bulmuştur. Bu arada 21 Ocak 1973 tarihinden itibaren büyük boy ve on altı sayfalık bir dergi olarak başlayan ikinci Tolga serisi ise 77. sayıda 18 Temmuz 1974'de bitmiştir. Ayrıca ilk sayısı 19 Nisan 1983 tarihinde çıkan haftalık diğer bir Tolga serisi ise, Şilliler Yayınevi logosuyla, ancak yine Abdullah Turhan'ın imtiyazında okuyucuya sunulmuş ve 19 Haziran 1984'de çıkan 62. sayısıyla yayını bitmiştir. Buradaki maceralar da geçmiştekilerin bir tekrarından ibarettir. Ayrıca 1976 yılında Ege havalisinde yayınlanan Sarmaşık adlı magazinel günlük gazetede bazı eski maceraları tekrarlanmış, 1977 yılından itibaren Abdullah Turhan'ın bir diğer başyapıtı Kara Murat dergisinde çeşitli maceraları önce Uzun Kılıçlı Kahraman, 1986 yılı başından itibaren de Tolga başlığıyla tefrika edilmiştir. 1998 yılı içinde de yine eski maceralarından biriyle Günaydın Gazetesi sayfalarından okuyucusuyla yeniden buluşmuş olan Tolga sayfalarında çizer olarak bu kez Selçuk Turhan takma adını kullanan Abdullah Turhan imzası vardır.